4 - توضيح بيشتر درباره اسناد قاسم بن محمد جوهرى « 1 » روايت ابن ابى عمير از قاسم بن محمد جوهرى روايت ابن ابى عمير از قاسم بن محمد جوهرى در چهار سند ديده شده است كه همگى قطعاً يا ظاهراً يا ظناً محرّف است . سند اول : وسائل 29 : 285 / ذيل 35630 به نقل از فقيه : ابن ابى عمير عن القاسم بن محمد ولى همچنان كه از مراجعه به صدر اين سند و مراجعه به مصدر حديث ( فقيه 4 : 132 / 5285 ) به دست مىآيد ، القاسم بن محمد محرف بوده ، عنوان صحيح : القاسم بن عروه است . سند دوم : تهذيب 8 : 87 / 298 : « الحسين عن ابى ابى عمير و فضالة عن القاسم عن رفاعة » قاسم در اين سند به قرينه روايت از رفاعه قاسم بن محمد جوهرى است ، ولى با توجه به اين كه ابن ابى عمير و فضاله و قاسم بن محمد جوهرى هر سه از شاگردان رفاعه و از مشايخ حسين بن سعيد مىباشند ، ظاهراً سند محرف بوده و عبارت صحيح : « و القاسم » بدل عن القاسم مىباشد ، علت تحريف واو به « عن » در مقدمه منتقى الجمان به نيكى بيان شده است ، در خصوص سند فوق به ويژه حديثى كه موضوع آن با موضوع اين حديث نزديكى دارد در كتاب حسين بن سعيد « 2 » وارد شده كه تأييد خوبى بر تحريف اين سند است ، در اين سند قاسم بن محمد معطوف بر فضاله بوده و هر دو از رفاعه نقل كرده‌اند . سند سوم : كافى 3 : 204 / 5 ( و نيز در تهذيب 1 : 463 / 513 كه ظاهراً برگرفته از كافى است ) : على بن ابراهيم عن أبيه عن ابن ابى عمير عن القاسم بن محمد عن الحسين بن عثمان . . .

--> بحث‌هايى وجود دارد كه مجال طرح آن در اين نوشتار نيست . ( 1 ) - اين قسمت در هنگام تنظيم افزوده شد ، اين بحث چكيده بحثى است كه در كتاب توضيح الاسناد در ذيل سند تهذيب 8 : 87 / 298 آورده‌ايم . ( 2 ) - كتاب حسين بن سعيد ( چاپ شده به نام نوادر احمد بن محمد بن عيسى ) : 113 / 283 .